Bazen sadece susuyor ve onu dinliyorum. Büyükbabam Gayane'nin sesi, her gün makaleler yazarken, profesyonel röportajlar yaparken veya gürültülü şehir sokaklarında konuştuğum Ermenice'den farklı. Onun sesinde -dağları, kuru otun kokusu ve yüzyıllar öncesinden gelen, taş ve toprak doğmuş gibi görünen sesler- bulunan bir dünya var. O, lehçesiyle konuşuyor ve kelimeler doğal olarak, bir dağ nehri gibi, hiçbir çaba veya gramer kurallarına ikinci bir düşünce olmadan akıyor. Ama o anlarda, onun havadar ellerine bakıp o benzersiz ritmi duyduğumda, kalbim soğuk bir gerçekle sıkışıyor: Bir "arşiv" sesini dinliyorum.

Büyükbabam Gayane'nin dili her geçen gün bir müzeye dönüşüyor olmasının farkına varmak acıyor. O ses, yavaş yavaş günlük hayatımızdan uzaklaşıyor. Onun için hayat ve doğrudan iletişim olan şey, benim kuşağım için "miras" haline geliyor ve bir sonraki kuşak için anlamını completamente yitirebilir. O, bir kelimeyifilledirirken humor, keder ve yerel renklerle, o kelimenin benim dudaklarımda nikdy aynı şekilde ses vermeyeceğini anlıyorum. Onu yazabilirim ve kaydedebilirim, ama onu onun gibi "yaşayamam".

"Bu eller, benim yazdığım bağlantı ve 'köprü'yü en iyi şekilde sembolize ediyor. Bu parça, bu eller sayesinde hayat buldu."

O ses, dilin henüz standardizasyona teslim olmadığı bir dünyaya giden son köprü. Orada, her köy ve her kanyon kendine özgü bir dili vardı.

Yapay Zeka Destekli Çeviri: Bu makale İngilizceden Türkçeye otomatik olarak çevrilmiştir.

https://armenianweekly.com/2026/06/08/if-armenian-becomes-monochrome-what-language-will-our-grandchildren-speak/