Koç Üniversitesi 2026 mezuniyet töreninde konuşan dünyaca ünlü iktisatçı Prof. Dr. Daron Acemoğlu, mezunlara geleceği şekillendirmede üstlendikleri büyük sorumluluğu hatırlattı. Acemoğlu, konuşmasında günümüz dünyasını etkileyen iki ana akıma, demokrasinin küresel düzeyde gerilemesi ve yapay zekanın hızlı yükselişine odaklandı.

"Yapay Zeka, Demokrasi İçin Bir Sınav"
Acemoğlu, yapay zekanın devasa bir hızla ilerlediğini ve trilyonlarca dolarlık yatırımlarla desteklendiğini belirtti. Ancak bu hızlı gelişimin henüz makroekonomik düzeyde beklenen verimlilik artışını sağlayamadığına dikkat çeken Acemoğlu, "Yapay zekanın geleceği demokrasiyle derin bir çatışma içinde" diyerek, bu iki konunun birlikte düşünülmesi gerektiğinin altını çizdi.

Güç Merkezileşmesi ve Otomasyonun Riskleri
Acemoğlu, bugünkü yapay zeka sürecinin merkezileştirme ve otomasyon üzerine kurulu olduğunu savundu [05:48]. Bilginin, ekonomik ve siyasi gücün birkaç şirketin elinde toplanmasının insanlık için benzeri görülmemiş bir risk taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Acemoğlu, otomasyonun ise sadece verimlilik değil, gelir dağılımında eşitsizlik, işsizlik ve sosyal sorunları da beraberinde getirdiğini vurguladı.

"Demokrasiyi Toplum Olarak Biz Korumalıyız"
Piyasa ekonomisinin inovasyonun yönünü belirlemede her zaman doğruyu göstermeyeceğini ifade eden Acemoğlu, yapay zekanın insani yetenekleri yok eden değil, onları tamamlayan bir araç haline getirilmesi gerektiğini savundu Mezunlara hitaben, geleceği şekillendirmede üç temel unsur olduğunu belirtti: Bilim, Demokrasi ve Sorumluluk

Acemoğlu, bilimsel özerkliğin korunmasının ve demokrasinin geleceği için toplumsal katılımın şart olduğunu vurgulayarak sözlerini şu sözlerle tamamladı: "Adaletli bir dünya kendi başına ortaya çıkmayacak; bunun sorumluluğu sizin omuzlarınızda"

Kaynak: Mezuniyet Töreni Konuşması 2026 | Prof. Dr. Daron Acemoğlu




Prof. Dr. Daron Acemoğlu Hakkında:

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nün (MIT) en yüksek akademik unvanı olan “Institute Professor” payesine sahip Prof. Dr. Daron Acemoğlu, James M. ve Cathleen D. Stone Eşitsizlik ve Çalışmanın Geleceğini Şekillendirme Merkezi’nin Fakülte Eş Direktörü ve MIT’de yeni kurulan araştırma girişimlerinden Blueprint Labs’ın Araştırma Üyesi’dir. Ulusal Bilimler Akademisi, Amerikan Felsefe Derneği, İngiliz Bilimler Akademisi, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA), Amerikan Sanat ve Bilimler Akademisi, Ekonometri Derneği, Avrupa Ekonomi Derneği ve Çalışma Ekonomistleri Derneği’nin seçilmiş üyesidir. Ayrıca küresel ekonomi ve finans alanında önde gelen uzmanları bir araya getiren Group of Thirty üyesidir.

New York Times’ın en çok satanları listesinde yer alan Why Nations Fail: Power, Prosperity, and Poverty (Ulusların Düşüşü: Güç, Zenginlik ve Yoksulluğun Kökenleri – James A. Robinson ile birlikte), Introduction to Modern Economic Growth, The Narrow Corridor: States, Societies, and the Fate of Liberty (Dar Koridor: Devletler, Toplumlar ve Özgürlüğün Geleceği -James A. Robinson ile birlikte) ve Power and Progress: Our Thousand-Year Struggle Over Technology and Prosperity (İktidar ve Teknoloji: Teknoloji ve Refah İçin Bin Yıllık Mücadele – Simon Johnson ile birlikte) dahil olmak üzere altı kitabın yazarıdır.

Akademik çalışmaları siyasal iktisat, ekonomik kalkınma, ekonomik büyüme, teknolojik değişim, gelir ve fırsat eşitsizliği, çalışma ekonomisi ve ağ ekonomileri gibi çok çeşitli alanları kapsamaktadır. Özellikle kurumların oluşumu, demokratik yönetim, teknolojik dönüşüm ve uzun dönemli refah arasındaki ilişkileri açıklayan çalışmalarıyla tanınmaktadır.

Prof. Dr. Acemoğlu, kariyeri boyunca çok sayıda prestijli ödüle layık görülmüştür. 2004 yılında Chicago Üniversitesi’nden ilk T. W. Shultz Ödülü’nü ve 2004 yılında çalışma ekonomisine yaptığı olağanüstü katkılardan dolayı ilk Sherwin Rosen Ödülü’nü, 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisi Sosyal Bilimlerde Bilim, Hizmet ve Teşvik Ödülü’nü, 2007 yılında Budapeşte Rajk Koleji’nden John von Neumann Ödülü’nü, 2017 yılında Carnegie Bursu’nu, 2018 yılında Jean-Jacques Laffont Ödülü’nü, 2019 yılında Küresel Ekonomi Ödülü’nü ve 2021 yılında CME Matematik ve İstatistik Araştırma Enstitüsü ödülünü almıştır.

2024 yılında (Simon Johnson ve James A. Robinson ile birlikte) Alfred Nobel Anısına Sveriges Riksbank Ekonomi Bilimleri Ödülü’nü (kamuoyunda bilinen adıyla Nobel Ekonomi Ödülü), 2005 yılında John Bates Clark Madalyası’nı, 2012 yılında Erwin Plein Nemmers Ödülü’nü ve 2016 yılında BBVA Bilgi Sınırları Ödülü’nü kazanmıştır.

Prof. Dr. Acemoğlu’na, Utrecht Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Atina Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Bath Üniversitesi, Ecole Normale Superieure, Saclay Paris ve London Business School tarafından fahri doktora unvanı verilmiştir.