20 Mart 2012 tarihli Resmi Gazete’de Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği yayınlanmıştı. Yönetmelikte “Okullarda, kurum kontenjanı dikkate alınarak yabancı uyruklu misafir öğrenciler de öğrenim görebilir, ancak bu öğrencilere diploma düzenlenemez. Okuldan ayrılanlara gördükleri derslere ve aldıkları notlara ilişkin okul yönetimince düzenlenen belge verilir” maddesi yer almıştı.

Ermeni okulları, bu maddeyi dikkate alarak yaklaşık 14 yıldır Ermenistanlı öğrencileri kabul ediyor. Ancak bu öğrencilere diploma verilemiyor. Edindiğimiz bilgilere göre geçtiğimiz hafta Milli Eğitim Bakanlığı’ndan müfettişler, Ermeni okullarında incelemelerde bulunmaya başladı. Bu incelemeler kapsamında, artık Ermeni okullarının misafir öğrenci  alamayacağı, sadece Türkiye Ermeni toplumu öğrencilerinin eğitim alabileceği okullara aktarıldı. Müfettişlerin incelemelere Ermenistanlı öğrencilerin isimlerinin yer aldığı listeyle geldiği, geçmiş yıllarda eğitim alan misafir öğrencilerin akıbetlerini sorduğu, öğrencilerin varsa kayıtlarının devlet okullarına nakledilmesi  talebinin de dile getirildiği belirtiliyor. İncelemelerin sadece Ermeni okulları ile sınırlı olmadığı, Rum ve Musevi okullarının da inceleme kapsamında olduğu öğrenildi.

Uzun yıllardır Ermenistanlı öğrencilerin eğitim almasına dair bu yönde bir sıkıntı yaşamayan Ermeni okulları ise konunun çözüme kavuşmasını bekliyor. Konuya dair önümüzdeki günlerde vakıf yöneticileri ve okul idarecilerinin yer alacağı bir toplantının düzenlenmesi bekleniyor. Patrik Maşalyan’ın da konudan haberdar olduğu öğrenildi.

İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği (MAZLUMDER), Ermenistanlı öğrencilerin eğitim hakkına yönelik ihlaller üzerine çalışıyor. Agos’a açıklama yapan dernek, sivil toplum kuruluşları, eğitim kurumları, yetkililer ve mağdur ailelerle görüşmeler yapmaya çalıştıklarını  belirterek “Bizim bu konuya eğilirkenki temel noktamız Ermeni azınlık okullarında okumuş öğrencilerin diploma alamaması ve liseye gidememeleriydi.  Ancak en azından misafir öğrenci statüsüyle de olsa okula gitme ve sonrasında Ermenistan'da lise eğitimine devam etme imkanları vardı. Son gelişmeyle artık bu imkanın da söz konusu çocukların elinden alınması tehlikesiyle karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.

Dernek açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Ermenistan vatandaşı çocukların misafir öğrenci statüsünde eğitim alabilmesi 2012 yılında Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle mümkün olmuştu. Aslında bu durum mevcut soruna yönelik bir ara formül niteliği taşımaktaydı. O dönemden beri de mağduriyet devam etse de bir nevi palyatif çözümlerle durum idare edilmişti. Artık hem bizim hem de Ermeni toplumunun beklentisi bu sorunun tamamen çözülmesiyken 14 yıl önceye geri gitmek büyük bir hayal kırıklığı olacaktır. Bu soruna bir çözüm olarak çıkarıldığı bilinen, yıllardır da bu şekilde uygulanan bir düzenlemenin aradan bu kadar süre geçtikten sonra yetkililerce ‘O düzenleme aslında sizin okulunuzu kapsamıyor’ şeklinde ifade edilmesi hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz”

Açıklamada yetkililere çağrıda da bulunuldu: “Bilindiği gibi eğitim hakkı; çocuğun uyruğuna, yasal statüsüne veya ailesinin göçmenlik durumuna bakılmaksızın evrensel ve ertelenemez bir haktır. Türkiye'nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme bunu açıkça güvence altına alır. Bu nedenle, Ermenistan vatandaşı çocukların eğitim süreçlerinin bürokratik gerekçelerle kesintiye uğratılmasını açık bir insan hakları ihlali olarak görüyoruz. Eğer 10 yılı aşkın süredir uygulanan ve soruna çözüm olmayan bu ara formülden vazgeçilecekse yapılması gereken bu sorunu herhangi bir mağduriyete meydan vermeyecek şekilde çözmektir. Bunun için yetkililere çağrımız gerekli hukuki düzenlemelerin yapılmasıdır. Bakanlık, Türkiye'de bulunan her çocuğun eğitim hakkına erişimini kolaylaştırmak için çalışmalıdır. Çözümü yıllardır ötelenen bu sorunun çocuğun üstün yararı ve temel insan hakları ilkeleri gözetilerek çözülmesi gerektiğini düşünüyoruz."

Ermenistanlı öğrencilerin 14 yıldır Ermeni okullarında eğitim görmesi, Türkiyeli Ermeniler ile Ermenistanlı öğrenciler arasında diyalog kurulmasına da olanak sağlıyor. Teftişlerin ve okullara iletilen söz konusu taleplerin  Türkiye Ermenistan Normalleşme Süreci devam ederken yapılması ise dikkat çekici. Ermenistanlı öğrencilerin yanısıra tüm azınlık okullarına giden misafir öğrenciler, sorunsuz biçimde eğitimlerine devam ediyordu ve diploma alamıyor oluşları da eleştiri konusuydu. Bu adımın şu aşamada hangi sebeple atıldığı merak konusu.