Էլեկտրական սկուտերով, էլեկտրական սքեյթբորդով, գիրոսկուտերով կամ միանիվով երթևեկելը Հայաստանում կանոնակարգված է դեռ 2024 թվականից, բայց քչերն են ուշադիր կարդացել, թե կոնկրետ ինչ է թույլատրված և ինչ՝ արգելված։ Օրենքը սահմանում է տարիքային շեմ, արագության սահմանաչափ, երթևեկության թույլատրելի վայրերի հստակ հերթականություն և արգելքների ընդարձակ ցանկ։

Ինչպես տեղեկացնում է  Iravaban.net -ը, կարգավորումը սահմանված է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» 2005 թվականի հուլիսի 8-ի ՀՕ-166-Ն օրենքի 24.4-րդ հոդվածով, որը լրացվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 2-ի ՀՕ-361-Ն օրենքով և ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ից։

Ի՞նչ է անհատական շարժունակության միջոցը

Օրենքի 1-ին հոդվածով անհատական շարժունակության (տեղաշարժման) միջոցը մեկ կամ մի քանի անիվ (գլանափող) ունեցող տրանսպորտային միջոց է, որը նախատեսված է էլեկտրական շարժիչի օգտագործմամբ մարդու անհատական տեղաշարժման համար. էլեկտրական սկուտեր (ինքնագլդոր), էլեկտրական սքեյթբորդ, գիրոսկուտեր, սեգվեյ, միանիվ և այլ նմանատիպ միջոցներ։

Ո՞ր տարիքից կարելի է վարել

24.4-րդ հոդվածի 1-ին մասով անհատական շարժունակության միջոցներով երթևեկելու իրավունք ունեն 18 տարեկանից բարձր տարիք ունեցող անձինք, ինչպես նաև 16 տարին լրացած և «AM» ենթակարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք ունեցող անձինք։

3-րդ մասով մինչև 18 տարեկան անձանց (բացառությամբ վերոնշյալ 16-ամյա խմբի) թույլատրվում է երթևեկել միայն համայնքի ավագանու հատուկ սահմանած վայրերում։

Որտե՞ղ կարելի է վարել

1-ին մասով սահմանված է հստակ հերթականություն՝ նախ պետք է կիրառվի հեծանվային կամ հեծանվահետիոտնային արահետը կամ հեծանվորդների գոտին։ Եթե դրանք բացակայում են կամ դրանցով երթևեկելն անհնար է, թույլատրվում է մայթով կամ հետիոտնային արահետով։ Եթե դրանք էլ բացակայում են, թույլատրվում է կողնակով։ Իսկ եթե ոչ մեկը հասանելի չէ, կարելի է երթևեկել երթևեկելի մասի աջ եզրով, բայց միայն այն դեպքում, եթե միջոցը հագեցած է արգելակով, ձայնային ազդանշանով, առջևում՝ սպիտակ, կողքերից՝ նարնջագույն կամ կարմիր, հետևում՝ կարմիր լուսանդրադարձիչներով և առջևում՝ սպիտակ լուսարձակով, որը պետք է միացված լինի մութ ժամանակ կամ անբավարար տեսանելիության պայմաններում։

2-րդ մասով երթևեկելի մասում թույլատրվում է երթևեկել միայն մեկ շարքով։

Ի՞նչ արագություն է թույլատրված

4-րդ մասով անհատական շարժունակության միջոցի արագությունը չպետք է գերազանցի 25 կմ/ժ-ը։

Հետիոտների հանդեպ պարտավորությունը

5-րդ մասով հետիոտների և անհատական շարժունակության միջոցների համատեղ երթևեկության ժամանակ հետիոտները բոլոր դեպքերում ունեն առավելություն։ 6-րդ մասով, եթե միջոցի շարժումը վտանգում կամ խանգարում է հետիոտների շարժը, օգտագործողը պարտավոր է դադարեցնել դրա օգտագործումը կամ իջեցնել արագությունը՝ չգերազանցելով հետիոտների երթևեկության արագությունը։

Ի՞նչ է արգելված

7-րդ մասով արգելվում է՝

տեղափոխել ուղևոր, բեռ կամ այլ միջոց, բացառությամբ առանց ձեռքերի պահվող ուղեբեռի,

առանց ղեկային կառավարման համակարգի մեկ սռնու վրա գտնվող միջոցներն օգտագործել երթևեկելի մասի կամ հեծանվորդների գոտու վրա,

հանձնել 18 տարին չլրացած անձանց, բացառությամբ 3-րդ մասով նախատեսված դեպքի, երբ հսկողության պարտականությունը կրում է հանձնողը,

ղեկ ունեցող միջոց օգտագործել առանց ղեկը բռնելու,

հատել ճանապարհը հետիոտնային անցումով՝ միջոցի վրայից չիջնելով,

օգտագործել բնակավայրից դուրս ճանապարհներին,

շահագործել թաց կամ ձյունածածկ մակերևույթով, նույնիսկ թույլատրված վայրերում.,

ապրանքների առաքում իրականացնող անձանց՝ օգտագործել առանց սաղավարտի կամ չկոճկված սաղավարտով,

քարշակել կամ քարշակվել դրանով,

վարել համայնքի ավագանու արգելած վայրերում,

վարել թունելներում։

Վարձակալությամբ տրամադրող կազմակերպությունների պարտականությունը

8-րդ մասով վարձակալությամբ տրամադրող կազմակերպությունները պարտավոր են բացառել բնակավայրի սահմաններում միջոցները 25 կմ/ժ-ից ավելի արագությամբ կամ ավագանու արգելած վայրերում վարելու հնարավորությունը։

9-րդ մասով, 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ից, կազմակերպությունները կարող են միջոցները շահագործման հանձնել, իսկ ֆիզիկական անձինք՝ շահագործել միայն արագություն չափող սարքավորումով կահավորված լինելու դեպքում։

Համայնքի ավագանու լրացուցիչ լիազորությունը

10-րդ մասով, օրենքով նախատեսված կարգավորումներից բացի, համայնքում անհատական շարժունակության միջոցների երթևեկության արգելված վայրերը սահմանում է համայնքի ավագանին։ Հենց այս լիազորությունն է հետագայում ամրապնդվել Վարչական իրավախախտումների օրենսգրքի նոր 131.2-րդ հոդվածով, որով ավագանու սահմանած լրացուցիչ պայմանների խախտումն արդեն ուղղակիորեն կրում է վարչական պատասխանատվություն։

Ինչպե՞ս է վերահսկվում կատարումը

24.4-րդ հոդվածով նախատեսված պահանջների խախտման համար նախատեսված է վարչական տուգանք, իսկ արձանագրությունները կազմում է Պարեկային ծառայությունը։

Հաճախ տրվող հարցեր

Կարո՞ղ եմ 15 տարեկան երեխայիս սկուտեր տալ։

Ոչ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ երեխան 16 տարեկան է և ունի «AM» ենթակարգի իրավունք։ Այլապես 18 տարեկանից ցածր անձանց միջոցը հանձնելն արգելված է, և հսկողության պարտականությունը կրում է հանձնողը։

Կարո՞ղ եմ սկուտերով անցնել հետիոտնային անցումով։

Միջոցի վրայից չիջնելով՝ ոչ։ Հետիոտնային անցումով անցնելը թույլատրվում է միայն միջոցից իջնելով և այն ոտքով տանելով։

Ինչո՞ւ ինձ տուգանել են անձրևից հետո սկուտերով վարելու համար։  Օրենքի 7-րդ մասով արգելվում է անհատական շարժունակության միջոցների շահագործումը թաց կամ ձյունածածկ մակերևույթով, նույնիսկ երթևեկության համար թույլատրված վայրերում։

Ամփոփում

Ամփոփելով՝ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» օրենքի 24.4-րդ հոդվածով անհատական շարժունակության միջոցներով երթևեկելու իրավունք ունեն 18 տարեկանից բարձր անձինք, ինչպես նաև 16 տարեկանից՝ «AM» ենթակարգի իրավունքով, արագությունը չպետք է գերազանցի 25 կմ/ժ-ը, երթևեկությունը թույլատրվում է հեծանվային արահետով, դրա բացակայության դեպքում՝ մայթով, կողնակով կամ երթևեկելի մասի աջ եզրով՝ լուսանդրադարձիչների առկայության պայմանով, արգելվում է ուղևոր կամ բեռ տեղափոխելը, թաց մակերևույթով վարելը, թունելներում կամ բնակավայրից դուրս երթևեկելը, իսկ համայնքի ավագանին կարող է սահմանել լրացուցիչ արգելված վայրեր, – տեղեկացնում է Iravaban.net -ը։

Ծանուցում.   սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ճանապարհային երթևեկության և վարչական իրավախախտումների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել   «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը ՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով   info.legalliance@gmail.com   էլեկտրոնային փոստի հասցեին։