1915 Յունիսին, Օսմանեան Կայսրութեան մէջ հայերու դէմ հալածանքներու ընթացքին, ան ձերբակալուեցաւ քահանաներու եւ հաւատացեալներու հետ միասին։ Ըստ վկայութիւններուն՝ իրեն առաջարկուեցաւ փրկուելու հնարաւորութիւն՝ իսլամութիւնը ընդունելով, բայց ան մերժեց։ Ապա աքսորուեցաւ եւ ի վերջոյ սպաննուեցաւ 11 Յունիս 1915-ին։ Երանելի հռչակուած է Յովհաննէս Պօղոս Բ. Պապին կողմէ՝ 7 Հոկտեմբեր 2001-ին։ Մինչ անոր սրբադասումը տեղի ունեցաւ 19 Հոկտեմբեր 2025-ին՝ Լեւոն ԺԴ. Պապին օրով։

Շաբաթ 6 Յունիսին, տօնն է Ս. Գրիգոր Լուսաւորչի Ելն ի Վիրապէն։ Նոյն օրը կը յիշատակուի Նահատակ Ս. Իգնատիոս Մալոյեանի տօնը։

Իգնատիոս Մալոյեան եղած է Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ արքեպիսկոպոս։ Ծնած Է Մարտին՝ 1869-ին, եւ սպաննուած 1915-ին՝ Հայոց Մեծ Եղեռնի ընթացքին։

Ան մերժեց ուրանալ քրիստոնէական հաւատքը եւ իսլամանալ՝ հակառակ ձերբակալութեան, տանջանքներուն եւ մահուան սպառնալիքներու եւ ասոր համար արժանացաւ Խորաններու Պատւոյն։

Ծնած Շուքրալլահ Մալոյեան անունով, ան ուսանած է Լիբանանի Զմմարու վանքին մէջ, քահանայ ձեռնադրուած է 1896-ին, իսկ 1911-ին դարձած է Մարտինի հայ կաթողիկէներու արքեպիսկոպոս։

1915 Յունիսին, Օսմանեան Կայսրութեան մէջ հայերու դէմ հալածանքներու ընթացքին, ան ձերբակալուեցաւ քահանաներու եւ հաւատացեալներու հետ միասին։ Ըստ վկայութիւններուն՝ իրեն առաջարկուեցաւ փրկուելու հնարաւորութիւն՝ իսլամութիւնը ընդունելով, բայց ան մերժեց։ Ապա աքսորուեցաւ եւ ի վերջոյ սպաննուեցաւ 11 Յունիս 1915-ին՝ հարիւրաւոր այլ քրիստոնեաներու հետ միասին։

Անոր անձնաւորութիւնը պաշտօնապէս ճանչցուած է Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ կողմէ։ Երանելի հռչակուած է Յովհաննէս Պօղոս Բ. Պապին կողմէ՝ 7 Հոկտեմբեր 2001-ին։ Մինչ անոր սրբադասումը տեղի ունեցաւ 19 Հոկտեմբեր 2025-ին՝ Լեւոն ԺԴ. Պապին օրով։

Հայերուն, եւ յատկապէս հայ կաթողիկէներուն համար, Մալոյեան հաւատքի հանդէպ հաւատարմութեան եւ Մեծ Եղեռնի յիշատակի ամենակարեւոր խորհրդանիշներէն մէկն է։

Մալոյեանի Վկայութիւնը

Իգնատիոս Մալոյեանին նահատակութեան նախորդող վերջին պահերը եւ անոր արտասանած խօսքերը փոխանցուած են այդ օրերու ականատեսներու եւ վերապրողներու վկայութիւններով (յատկապէս քիւրտ զինուորներու եւ պաշտօնեաներու կողմէ, որոնք ներկայ էին դէպքին):

Երբ զինք եւ իր հօտը Մարտինէն դէպի Տիարպեքիր կը տանէին, ճամբան Մամտուհ պէյ անունով օսմանցի պաշտօնեան անգամ մը եւս կը պահանջէ, որ Մալոյեանը իսլամութիւնը ընդունի՝ իր եւ իր ժողովուրդին կեանքը փրկելու համար:

Մալոյեանը հաստատակամութեամբ կը մերժէ եւ կը պատասխանէ.

«Զարմանալի է, որ ինձմէ կը պահանջէք ուրանալ իմ իսկական Աստուածս, որ զիս ստեղծեց եւ իր Սուրբ Արեամբ զիս փրկեց: Ես կը մեռնիմ իմ ճշմարիտ հաւատքիս համար. Քրիստոսի Խաչը իմ հպարտութիւնս է, ես չեմ կրնար ուրանալ զայն»:

Ապա, նախ քան սպաննուիլը, ան իրեն հետ եղող քահանաներուն ու հաւատացեալներուն կը դառնայ, կը քաջալերէ զիրենք, որ հաւատարիմ մնան մինչեւ վերջ, եւ կը կատարէ իրենց վերջին արձակումը (մեղքերու թողութիւնը):

Իսկ վերջին վայրկեանին, երբ Մամտուհ պէյը ատրճանակը կ՛ ուղղէ անոր գլխուն, Մալոյեանը ծունկի կու գայ, աչքերը դէպի երկինք կը բարձրացնէ եւ կ'ըսէ իր վերջին աղօթքը.

«Ով Տէր, ողորմէ՛ ինծի: Ձեռքերուդ մէջ կ'աւանդեմ իմ հոգիս»: